<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X53n0858"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 858 因明入正理论直疏</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 858 因明入正理论直疏</title> <author>明 明煜疏</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">53</idno>.<idno type="no">858</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">因明入正理论直疏</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB18785"> <charName>CBETA CHARACTER CB18785</charName> <mapping cb:dec="1001825" type="PUA">U+F4961</mapping> <mapping type="unicode">U+216C7</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[嫩-束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18800"> <charName>CBETA CHARACTER CB18800</charName> <mapping cb:dec="1001840" type="PUA">U+F4970</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+35FF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[日*(门@可)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-28T08:16:05"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0932b" n="0932b"/> <lb ed="X" n="0932b01"/> <lb ed="X" n="0932b02"/> <lb ed="X" n="0932b03"/> <lb ed="X" n="0932b04"/> <lb ed="X" n="0932b05"/> <lb ed="X" n="0932b06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 858-A 因明入正理论直疏叙</cb:mulu><head>No. 858-A <lb ed="X" n="0932b07"/><lb ed="R087" n="0135a01"/> 因明入正理论直疏叙</head> <lb ed="X" n="0932b08"/><lb ed="R087" n="0135a02"/><p xml:id="pX53p0932b0801">夫三相立因。彻诸法之本因。五声定理。入诸法之正 <lb ed="X" n="0932b09"/><lb ed="R087" n="0135a03"/>理。故三支无过。宗藉能所以肇因。多理极成。喩假异 <lb ed="X" n="0932b10"/><lb ed="R087" n="0135a04"/>同而生果。若能立俱真。能破俱伪。虽秦仪之辩。莫能 <lb ed="X" n="0932b11"/><lb ed="R087" n="0135a05"/>斥其非。卢骆之文。莫能饰其过。由是毁訾魔外铁鍱。 <lb ed="X" n="0932b12"/><lb ed="R087" n="0135a06"/>以是而偃伏。导引天人金轮。以是而依崇。所谓言生 <lb ed="X" n="0932b13"/><lb ed="R087" n="0135a07"/>智了。正显邪摧。自悟悟他靡越于此。故于曲女城中。 <lb ed="X" n="0932b14"/><lb ed="R087" n="0135a08"/>立唯识量。十有八日。列国群贤无敢诪议。讵非因明 <lb ed="X" n="0932b15"/><lb ed="R087" n="0135a09"/>证真之力欤。原其兹论。自奘师始译。永明继陈。渐尔 <lb ed="X" n="0932b16"/><lb ed="R087" n="0135a10"/>鲜闻。邈焉垂绝。高原大师远续馀光。志兴厥旨。慨其 <lb ed="X" n="0932b17"/><lb ed="R087" n="0135a11"/>義趣隐微。初学临文难晓。以质直词。疏通蹊径。令诸 <lb ed="X" n="0932b18"/><lb ed="R087" n="0135a12"/>览者。眼底无全牛矣。余企慕斯文。庆逢法席。愧无所 <lb ed="X" n="0932b19"/><lb ed="R087" n="0135a13"/>谙。为师鼓吹。冀诸同志。无泯斯因。</p> <lb ed="X" n="0932b20"/><lb ed="R087" n="0135a14"/><p xml:id="pX53p0932b2001">万历岁次壬子端阳前二日武林後学大善和南书 <lb ed="X" n="0932b21"/><lb ed="R087" n="0135a15"/>于南屛山中</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932b22"/> <lb ed="X" n="0932b23"/> <lb ed="X" n="0932b24"/> <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0932c" n="0932c"/> <lb ed="X" n="0932c01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">因明入正理论直疏</cb:mulu> <lb ed="X" n="0932c02"/><cb:docNumber>No. 858</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0932c03"/><lb ed="R087" n="0135b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>因明入正理论直疏</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0932c04"/> <lb ed="X" n="0932c05"/><lb ed="R087" n="0135b02"/><byline cb:type="other"><name role="" type="person">商羯罗</name>主菩萨 造</byline> <lb ed="X" n="0932c06"/><lb ed="R087" n="0135b03"/><byline cb:type="other">三藏法师 <name role="" type="person">玄奘</name> 译</byline> <lb ed="X" n="0932c07"/><lb ed="R087" n="0135b04"/><byline cb:type="author">西蜀沙门 明煜 疏</byline> <lb ed="X" n="0932c08"/><lb ed="R087" n="0135b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0932c0801">△将释此论。科文分四。一释题目。二释论主。三释 <lb ed="X" n="0932c09"/><lb ed="R087" n="0135b06"/>译师。四释论文。且初释题目。</p> <lb ed="X" n="0932c10"/><lb ed="R087" n="0135b07"/><p xml:id="pX53p0932c1001">因者。格诸法之比量。明者。照诸法之正智。非正智 <lb ed="X" n="0932c11"/><lb ed="R087" n="0135b08"/>无以照诸法本因。非比量无以格诸法自相。是以 <lb ed="X" n="0932c12"/><lb ed="R087" n="0135b09"/>據比量正智能入诸法正理也。故论主以极成有 <lb ed="X" n="0932c13"/><lb ed="R087" n="0135b10"/>法极成能别为宗。遍是宗法为因。显因同品为喩。 <lb ed="X" n="0932c14"/><lb ed="R087" n="0135b11"/>岂非因明入正理乎盖因。者是比量義。而有三支。 <lb ed="X" n="0932c15"/><lb ed="R087" n="0135b12"/>以三支比量为因。名因言生智了为果名明。趋进 <lb ed="X" n="0932c16"/><lb ed="R087" n="0135b13"/>得本名入。拣别偏邪名正。诸法自相名理。宾主较 <lb ed="X" n="0932c17"/><lb ed="R087" n="0135b14"/>言名论。故云因明入正理论。斯乃观察義中秘键 <lb ed="X" n="0932c18"/><lb ed="R087" n="0135b15"/>关钥。权衡智畔妙转灵枢。诠论量之指归。叙折邪 <lb ed="X" n="0932c19"/><lb ed="R087" n="0135b16"/>之轨式。苟于一法因明。入一法正理。万法因明。入 <lb ed="X" n="0932c20"/><lb ed="R087" n="0135b17"/>万法正理。正理既得。正智昭然。如是则能彻穷诸 <lb ed="X" n="0932c21"/><lb ed="R087" n="0135b18"/>法源头。事事无碍。岂易言哉。但患见谛不亲。立量 <lb ed="X" n="0932c22"/><lb ed="R087" n="0136a01"/>不真耳。或谓斯典无宜于此方。愚未能知也。</p><p xml:id="pX53p0932c2218" cb:place="inline">△一 <lb ed="X" n="0932c23"/><lb ed="R087" n="0136a02"/>释题目竟。下二释论主。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0932c24"/><lb ed="R087" n="0136a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0932c2401"><name role="" type="person">商羯罗</name>主菩萨造</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0933a" n="0933a"/> <lb ed="X" n="0933a01"/><lb ed="R087" n="0136a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933a0101">梵语<name role="" type="person">商羯罗</name>。此云天。主者唐言也。译师存梵兼唐 <lb ed="X" n="0933a02"/><lb ed="R087" n="0136a05"/>为名。故云天主。菩萨者。梵语从略。若具足。应云菩 <lb ed="X" n="0933a03"/><lb ed="R087" n="0136a06"/>提萨埵。菩提云觉。萨埵云情。以论主自既觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0933a0301" n="0933a0301"/><anchor xml:id="beg0933a0301" n="0933a0301"/>已<anchor xml:id="end0933a0301"/>。复 <lb ed="X" n="0933a04"/><lb ed="R087" n="0136a07"/>觉有情。故以菩提萨埵称之。今从略。唯名菩萨。造 <lb ed="X" n="0933a05"/><lb ed="R087" n="0136a08"/>者为也。虽義祖先觉。又从自制。故云造也。</p><p xml:id="pX53p0933a0517" cb:place="inline">△二释 <lb ed="X" n="0933a06"/><lb ed="R087" n="0136a09"/>论主竟。下三释译师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933a07"/><lb ed="R087" n="0136a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0933a0701">三藏法师<name role="" type="person">玄奘</name>译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933a08"/><lb ed="R087" n="0136a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933a0801">三藏者。经律论也。经以贯理。律以严戒。论较是非 <lb ed="X" n="0933a09"/><lb ed="R087" n="0136a12"/>拣别邪正。法师俱善。故以三藏称之。既善三藏。为 <lb ed="X" n="0933a10"/><lb ed="R087" n="0136a13"/>人所师。复以法师为名耳。</p><p xml:id="pX53p0933a1011" cb:place="inline">△三释译师竟。下四释 <lb ed="X" n="0933a11"/><lb ed="R087" n="0136a14"/>论文分三。一总标。二通释。三结显。且初总标。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933a12"/><lb ed="R087" n="0136a15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX53p0933a1201"><l>能立与能破</l><l>及似唯悟他</l><l>现量与比量</l> <lb ed="X" n="0933a13"/><lb ed="R087" n="0136a16"/><l>及似唯自悟</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0933a14"/><lb ed="R087" n="0136a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933a1401">此颂一论之纲宗。揭示八门二益之梗槪。欲令学 <lb ed="X" n="0933a15"/><lb ed="R087" n="0136a18"/>者知其要也。能立者。三支无过。能破者。正显其非。 <lb ed="X" n="0933a16"/><lb ed="R087" n="0136b01"/>似能立者。三十三种过随之。似能破者。不定不成 <lb ed="X" n="0933a17"/><lb ed="R087" n="0136b02"/>等谬斥。现量者。谓離名言所有分别。比量者。谓藉 <lb ed="X" n="0933a18"/><lb ed="R087" n="0136b03"/>众相而观于義。似现量者。于義异转。似比量者。不 <lb ed="X" n="0933a19"/><lb ed="R087" n="0136b04"/>能正解。唯悟他者。以前四门。俱是显示益他之義。 <lb ed="X" n="0933a20"/><lb ed="R087" n="0136b05"/>故云悟他。唯自悟者。以後四门。俱是自证自解境 <lb ed="X" n="0933a21"/><lb ed="R087" n="0136b06"/>界。故云自悟。是以八门二益。总赅一论之旨矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933a22"/><lb ed="R087" n="0136b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0933a2201">如是总摄诸论要義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933a23"/><lb ed="R087" n="0136b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933a2301">结成颂中所诠。该诸论之要義也。</p><p xml:id="pX53p0933a2314" cb:place="inline">△一总标竟。下 <lb ed="X" n="0933a24"/><lb ed="R087" n="0136b09"/>二通释分八。一能立门。二似能立门。三现量门。四 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0933b" n="0933b"/> <lb ed="X" n="0933b01"/><lb ed="R087" n="0136b10"/>比量门。五似现量门。六似比量门。七能破门。八似 <lb ed="X" n="0933b02"/><lb ed="R087" n="0136b11"/>能破门。一又分三。一总标能立。二别释三支。三结 <lb ed="X" n="0933b03"/><lb ed="R087" n="0136b12"/>成立義。且初总标能立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933b04"/><lb ed="R087" n="0136b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0933b0401">此中宗等多言。名为能立。由宗因喩多言。开示诸有 <lb ed="X" n="0933b05"/><lb ed="R087" n="0136b14"/>问者未了義故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933b06"/><lb ed="R087" n="0136b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933b0601">谓此能立门中所诠宗因喩之多言无过。名为能 <lb ed="X" n="0933b07"/><lb ed="R087" n="0136b16"/>立。问。何用三支。方为能立。答。由宗因喩多言。方能 <lb ed="X" n="0933b08"/><lb ed="R087" n="0136b17"/>开示诸有问者未了義故。谓诸问者。不了诸法本 <lb ed="X" n="0933b09"/><lb ed="R087" n="0136b18"/>因。于常无常等宗。犹豫不决。论主立三支比量。使 <lb ed="X" n="0933b10"/><lb ed="R087" n="0137a01"/>知因为宗法。喩为明训。于无常等宗。了然自决矣。 <lb ed="X" n="0933b11"/><lb ed="R087" n="0137a02"/>又宗因喩。各有多理。名为多言。宗中多言有九。一 <lb ed="X" n="0933b12"/><lb ed="R087" n="0137a03"/>现量不相违。二比量不相违。三自教不相违。四世 <lb ed="X" n="0933b13"/><lb ed="R087" n="0137a04"/>间不相违。五自语不相违。六能别宗体极成。七所 <lb ed="X" n="0933b14"/><lb ed="R087" n="0137a05"/>别宗依极成。八能所俱极成。九无相符极成。因中 <lb ed="X" n="0933b15"/><lb ed="R087" n="0137a06"/>多言有三。一能成。二决定。三不相违。能成有四。一 <lb ed="X" n="0933b16"/><lb ed="R087" n="0137a07"/>两俱能成。立敌共许故。二随一能成敌者亦许故 <lb ed="X" n="0933b17"/><lb ed="R087" n="0137a08"/>三决定能成。无犹豫故。四所依能成。有有法故。决 <lb ed="X" n="0933b18"/><lb ed="R087" n="0137a09"/>定有六。一决定非共。因于异品无故。二决定非不 <lb ed="X" n="0933b19"/><lb ed="R087" n="0137a10"/>共。因于同品有故。三决定非同品一分转。异品遍 <lb ed="X" n="0933b20"/><lb ed="R087" n="0137a11"/>转。四决定非异品一分转。唯许同品宜遍转。五决 <lb ed="X" n="0933b21"/><lb ed="R087" n="0137a12"/>定非俱品一分转。六决定非相违。不相违有四。一 <lb ed="X" n="0933b22"/><lb ed="R087" n="0137a13"/>因不相违法自相。二因不相违法差别。三因不相 <lb ed="X" n="0933b23"/><lb ed="R087" n="0137a14"/>违有法自相。四因不相违有法差别。喩中多言有 <lb ed="X" n="0933b24"/><lb ed="R087" n="0137a15"/>二。一同喩。二异喩。一同喩有五。一同喩能成因。二 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0933c" n="0933c"/> <lb ed="X" n="0933c01"/><lb ed="R087" n="0137a16"/>同喩能成宗。三宗因俱能成。四三支配合辞。五辞 <lb ed="X" n="0933c02"/><lb ed="R087" n="0137a17"/>不顚倒合。二异喩有五。一异喩能遣宗。二异喩能 <lb ed="X" n="0933c03"/><lb ed="R087" n="0137a18"/>遣因。三宗因俱能遣。四三支配離辞。五辞不顚倒 <lb ed="X" n="0933c04"/><lb ed="R087" n="0137b01"/>離。应知多言。皆理为过。则三十三过名似能立。反 <lb ed="X" n="0933c05"/><lb ed="R087" n="0137b02"/>过为理。亦三十三理名真能立。故龙树云。即此多 <lb ed="X" n="0933c06"/><lb ed="R087" n="0137b03"/>言。说名能立。及似能立。随其所应。为开悟他。说此 <lb ed="X" n="0933c07"/><lb ed="R087" n="0137b04"/>能立。及似能立。</p><p xml:id="pX53p0933c0707" cb:place="inline">△一总标能立竟。下二别释三支 <lb ed="X" n="0933c08"/><lb ed="R087" n="0137b05"/>分三。一释宗。二释因。三释喩。且初释宗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933c09"/><lb ed="R087" n="0137b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0933c0901">此中宗者。谓极成有法。极成能别。差别性故。随自乐 <lb ed="X" n="0933c10"/><lb ed="R087" n="0137b07"/>为。所成立性。是名为宗。如有成立声是无常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0933c11"/><lb ed="R087" n="0137b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933c1101">法不孤起。仗境方生。凡所立宗。须前陈一法为宗 <lb ed="X" n="0933c12"/><lb ed="R087" n="0137b09"/>依。法中无过。故云极成有法。推寻此法。是真是妄。 <lb ed="X" n="0933c13"/><lb ed="R087" n="0137b10"/>常无常等。立为宗旨。以能辨别此法无谬。故云极 <lb ed="X" n="0933c14"/><lb ed="R087" n="0137b11"/>成能别。後陈宗体既为能别。则前陈宗依为所别 <lb ed="X" n="0933c15"/><lb ed="R087" n="0137b12"/>也。又宗者本也。导也崇也。立宗为本。则导引众義 <lb ed="X" n="0933c16"/><lb ed="R087" n="0137b13"/>崇之。故立无常为宗。因喩亦宜无常。立常为宗。因 <lb ed="X" n="0933c17"/><lb ed="R087" n="0137b14"/>喩亦宜为常。是立宗无过。故云极成能别也。差别 <lb ed="X" n="0933c18"/><lb ed="R087" n="0137b15"/>性故随自乐为者。谓前陈有法中有差别義。随自 <lb ed="X" n="0933c19"/><lb ed="R087" n="0137b16"/>意乐取一義为宗。如以玉为前陈有法成立宗依。 <lb ed="X" n="0933c20"/><lb ed="R087" n="0137b17"/>论玉之质为坚。玉之色为白。是为差别性。于差别 <lb ed="X" n="0933c21"/><lb ed="R087" n="0137b18"/>中。立坚立白。随自乐为也。所成立性是名为宗者。 <lb ed="X" n="0933c22"/><lb ed="R087" n="0138a01"/>释成宗体也。所成立者。即宗之名。对後因说。名所 <lb ed="X" n="0933c23"/><lb ed="R087" n="0138a02"/>成立。以宗为所成。由因为能成。谓虽立宗。其理未 <lb ed="X" n="0933c24"/><lb ed="R087" n="0138a03"/>确。必擧因成。宗義方定。故以因为能成立。宗为所 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0934a" n="0934a"/> <lb ed="X" n="0934a01"/><lb ed="R087" n="0138a04"/>成立也。复擧例云。如立声为前陈有法。是无常为 <lb ed="X" n="0934a02"/><lb ed="R087" n="0138a05"/>宗。声有生灭。理必无常。是为极成。</p><p xml:id="pX53p0934a0214" cb:place="inline">△一释宗竟。下 <lb ed="X" n="0934a03"/><lb ed="R087" n="0138a06"/>二释因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934a04"/><lb ed="R087" n="0138a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0934a0401">因有三相。何等为三。谓遍是宗法性。同品定有性。异 <lb ed="X" n="0934a05"/><lb ed="R087" n="0138a08"/>品遍无性。云何名为同品异品。谓所立法均等義品。 <lb ed="X" n="0934a06"/><lb ed="R087" n="0138a09"/>说名同品。如立无常。甁等无常。是名同品。异品者。谓 <lb ed="X" n="0934a07"/><lb ed="R087" n="0138a10"/>于是处。无其所立。若有是常。见非所作。如虚空等。此 <lb ed="X" n="0934a08"/><lb ed="R087" n="0138a11"/>中所作性。或勤勇无间所发性。遍是宗法。于同品定 <lb ed="X" n="0934a09"/><lb ed="R087" n="0138a12"/>有性。异品遍无性。是无常等因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934a10"/><lb ed="R087" n="0138a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0934a1001">因是宗之法性。故以宗法为因。品是一切義名。都 <lb ed="X" n="0934a11"/><lb ed="R087" n="0138a14"/>以三支名品。定有遍无。俱显因性。因有三相者。谓 <lb ed="X" n="0934a12"/><lb ed="R087" n="0138a15"/>俱品同品异品也。言遍是宗法性者。是显俱品義。 <lb ed="X" n="0934a13"/><lb ed="R087" n="0138a16"/>以同品之因。唯遍同品之宗。异品之因。唯遍异品 <lb ed="X" n="0934a14"/><lb ed="R087" n="0138a17"/>之宗。名遍是宗法。故龙树以遍是宗法为俱品。同 <lb ed="X" n="0934a15"/><lb ed="R087" n="0138a18"/>品定有性异品遍无性者。谓同品之因定有。于异 <lb ed="X" n="0934a16"/><lb ed="R087" n="0138b01"/>品中遍无。以同品之因不转异品。是为无过。云何 <lb ed="X" n="0934a17"/><lb ed="R087" n="0138b02"/>下。双征。谓所下。别释。言所立法者。即是所成立之 <lb ed="X" n="0934a18"/><lb ed="R087" n="0138b03"/>宗。谓宗与因。其義均平。是同品義。如立下。擧例。谓 <lb ed="X" n="0934a19"/><lb ed="R087" n="0138b04"/>立无常为宗。甁等为喩。以甁等是无常義故。是名 <lb ed="X" n="0934a20"/><lb ed="R087" n="0138b05"/>同品者。结成所立之宗。同于甁等喩也。异品下。别 <lb ed="X" n="0934a21"/><lb ed="R087" n="0138b06"/>释异品。谓于是处无其所立者。谓异品因处。无同 <lb ed="X" n="0934a22"/><lb ed="R087" n="0138b07"/>品所立之宗。若有是常者。谓异品处若有所立。定 <lb ed="X" n="0934a23"/><lb ed="R087" n="0138b08"/>是常法。故立异品三支云。是常为宗。见非所作为 <lb ed="X" n="0934a24"/><lb ed="R087" n="0138b09"/>因。如虚空等喩。以常宗异无常。非所作性异于所 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0934b" n="0934b"/> <lb ed="X" n="0934b01"/><lb ed="R087" n="0138b10"/>作。虚空等喩异于甁等。故名异品。此中下。结成因 <lb ed="X" n="0934b02"/><lb ed="R087" n="0138b11"/>義。言所作性者。谓有为法。是所作性。慇勤勇猛无 <lb ed="X" n="0934b03"/><lb ed="R087" n="0138b12"/>间所发。亦是所作義故。遍是宗法者。谓上所作性。 <lb ed="X" n="0934b04"/><lb ed="R087" n="0138b13"/>于无常宗为同品。于常宗为异品。故名遍是宗法。 <lb ed="X" n="0934b05"/><lb ed="R087" n="0138b14"/>于同品定有性异品遍无性者。意谓无常为宗。则 <lb ed="X" n="0934b06"/><lb ed="R087" n="0138b15"/>所作性同有异无。若常为宗。则所作性同无异有。 <lb ed="X" n="0934b07"/><lb ed="R087" n="0138b16"/>同品有故。遍于同品。异品有故。遍于异品。故论云 <lb ed="X" n="0934b08"/><lb ed="R087" n="0138b17"/>无常等者。等于常宗。结显此因遍无常宗之同品。 <lb ed="X" n="0934b09"/><lb ed="R087" n="0138b18"/>亦遍常宗之异品。故云遍是宗法。</p><p xml:id="pX53p0934b0914" cb:place="inline">△二释因竟。下 <lb ed="X" n="0934b10"/><lb ed="R087" n="0139a01"/>三释喩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934b11"/><lb ed="R087" n="0139a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0934b1101">喩有二种。一者同法。二者异法。同法者。若于是处。显 <lb ed="X" n="0934b12"/><lb ed="R087" n="0139a03"/>因同品。决定有性。谓若所作。见彼无常。譬如甁等。异 <lb ed="X" n="0934b13"/><lb ed="R087" n="0139a04"/>法者。若于是处。说所立无。因遍非有。谓若是常。见非 <lb ed="X" n="0934b14"/><lb ed="R087" n="0139a05"/>所作。如虚空等。此中常言。表非无常。非所作言。表无 <lb ed="X" n="0934b15"/><lb ed="R087" n="0139a06"/>所作。如有非有。说名非有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934b16"/><lb ed="R087" n="0139a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0934b1601">一同法者。法即宗因。宗依名有法。宗体但名法。因 <lb ed="X" n="0934b17"/><lb ed="R087" n="0139a08"/>名宗法。故宗因俱名法。以喩必同同品宗因。故名 <lb ed="X" n="0934b18"/><lb ed="R087" n="0139a09"/>同法。二异法者。谓异品喩。虽同异品之宗因。必不 <lb ed="X" n="0934b19"/><lb ed="R087" n="0139a10"/>同于同品之法。故名异法。同法者下。释成同喩之 <lb ed="X" n="0934b20"/><lb ed="R087" n="0139a11"/>義。若于是处者。即同法喩处也。显因同品者。显能 <lb ed="X" n="0934b21"/><lb ed="R087" n="0139a12"/>成立之因。同于喩也。决定有性者。谓同法喩中。决 <lb ed="X" n="0934b22"/><lb ed="R087" n="0139a13"/>定有同品之因性。谓若下。擧例。以所作性故之因。 <lb ed="X" n="0934b23"/><lb ed="R087" n="0139a14"/>见彼无常之宗。譬如甁等为喩。异法者下。释成异 <lb ed="X" n="0934b24"/><lb ed="R087" n="0139a15"/>喩。是处者。即异喩之处。说所立无者。谓无同品所 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0934c" n="0934c"/> <lb ed="X" n="0934c01"/><lb ed="R087" n="0139a16"/>立之宗。因遍非有者。谓同品之因。于异品中。遍非 <lb ed="X" n="0934c02"/><lb ed="R087" n="0139a17"/>有故。复立异品云。谓若是常为宗。见非所作为因。 <lb ed="X" n="0934c03"/><lb ed="R087" n="0139a18"/>如虚空等为喩。此中不。释成异品异于同品之義。 <lb ed="X" n="0934c04"/><lb ed="R087" n="0139b01"/>谓此异品中常宗之言。表非同品无常之宗。非所 <lb ed="X" n="0934c05"/><lb ed="R087" n="0139b02"/>作言。表无同品所作之因。如有下。擧例释成同品 <lb ed="X" n="0934c06"/><lb ed="R087" n="0139b03"/>异品義。谓如有有。必有非有。言有即同品。非有即 <lb ed="X" n="0934c07"/><lb ed="R087" n="0139b04"/>异品。以异品中非有同品之義。故说异品名为非 <lb ed="X" n="0934c08"/><lb ed="R087" n="0139b05"/>有。故下论云。对彼有论。有即同品。对非有论。即对 <lb ed="X" n="0934c09"/><lb ed="R087" n="0139b06"/>异品。</p><p xml:id="pX53p0934c0903" cb:place="inline">△三释喩竟。通上二别释三支竟。下三结成 <lb ed="X" n="0934c10"/><lb ed="R087" n="0139b07"/>立義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934c11"/><lb ed="R087" n="0139b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0934c1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0934c1101" n="0934c1101"/><anchor xml:id="beg0934c1101" n="0934c1101"/>已<anchor xml:id="end0934c1101"/>说宗因等如是多言。开悟他时。说名能立。如说声 <lb ed="X" n="0934c12"/><lb ed="R087" n="0139b09"/>无常者。是立宗言。所作性故者。是宗法言。若是所作。 <lb ed="X" n="0934c13"/><lb ed="R087" n="0139b10"/>见彼无常。如甁等者。是随同品言。若是其常。见非所 <lb ed="X" n="0934c14"/><lb ed="R087" n="0139b11"/>作。如虚空者。是远離言。唯此三分。说名能立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0934c15"/><lb ed="R087" n="0139b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0934c1501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0934c1501" n="0934c1501"/><anchor xml:id="beg0934c1501" n="0934c1501"/>已<anchor xml:id="end0934c1501"/>说下。谓前<anchor xml:id="nkr_note_add_0934c1502" n="0934c1502"/><anchor xml:id="beg0934c1502" n="0934c1502"/>已<anchor xml:id="end0934c1502"/>立三支无过。开晓于人。故名能立。 <lb ed="X" n="0934c16"/><lb ed="R087" n="0139b13"/>如说下。释成所立三支名義。原于立宗。必先有法 <lb ed="X" n="0934c17"/><lb ed="R087" n="0139b14"/>为宗依。故擧声为前陈。推声之体无常。非实有性。 <lb ed="X" n="0934c18"/><lb ed="R087" n="0139b15"/>故立後陈无常为宗。是为立宗言也。声有所作。理 <lb ed="X" n="0934c19"/><lb ed="R087" n="0139b16"/>必无常。无常之宗。法于所作。故云所作性故者。是 <lb ed="X" n="0934c20"/><lb ed="R087" n="0139b17"/>宗法言为因也。若是所作下。擧合词明同品。因明 <lb ed="X" n="0934c21"/><lb ed="R087" n="0139b18"/>之法。合必先能後所。離则先所後能。故云若是所 <lb ed="X" n="0934c22"/><lb ed="R087" n="0140a01"/>作者是先擧能成立之因。见彼无常者次合所成 <lb ed="X" n="0934c23"/><lb ed="R087" n="0140a02"/>立之宗。然後合喩故如甁等。是随同品言者。结成 <lb ed="X" n="0934c24"/><lb ed="R087" n="0140a03"/>合词。若是其常下。擧離词明异品。離则先所後能 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0935a" n="0935a"/> <lb ed="X" n="0935a01"/><lb ed="R087" n="0140a04"/>故先擧所成立之常宗。次陈能成立之非所作因 <lb ed="X" n="0935a02"/><lb ed="R087" n="0140a05"/>然後擧喩。如虚空等。谓是远離言者。结成離词。复 <lb ed="X" n="0935a03"/><lb ed="R087" n="0140a06"/>总结云。唯此宗因喩之三分无过。说名能立。</p><p xml:id="pX53p0935a0318" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0935a04"/><lb ed="R087" n="0140a07"/>结成立義竟。通上一释能立门竟。下二释似能立 <lb ed="X" n="0935a05"/><lb ed="R087" n="0140a08"/>门分四。一释似宗。二释似因。三释似喩。四结前科。 <lb ed="X" n="0935a06"/><lb ed="R087" n="0140a09"/>一释似宗分二。一总标带过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935a07"/><lb ed="R087" n="0140a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935a0701">唯乐成立。由与现量等相违。故名似立宗。谓现量相 <lb ed="X" n="0935a08"/><lb ed="R087" n="0140a11"/>违。比量相违。自教相违。世间相违。自语相违。能别不 <lb ed="X" n="0935a09"/><lb ed="R087" n="0140a12"/>极成。所别不极成。俱不极成。相符极成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935a10"/><lb ed="R087" n="0140a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935a1001">虽乐下。总标似宗。谓现量下。明九种带过。</p><p xml:id="pX53p0935a1017" cb:place="inline">△一总 <lb ed="X" n="0935a11"/><lb ed="R087" n="0140a14"/>标带过竟。下二别释九种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935a12"/><lb ed="R087" n="0140a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935a1201">此中现量相违者。如说声。非所闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935a13"/><lb ed="R087" n="0140a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935a1301">一释现量相违过。谓现量者。取境淸明。不带名言 <lb ed="X" n="0935a14"/><lb ed="R087" n="0140a17"/>数量。犹如镜面。现诸影像。非无其像。去则无留。今 <lb ed="X" n="0935a15"/><lb ed="R087" n="0140a18"/>立者既说声尘为有法。又立非所闻为宗。如说镜 <lb ed="X" n="0935a16"/><lb ed="R087" n="0140b01"/>像。非镜面现岂不相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935a17"/><lb ed="R087" n="0140b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935a1701">比量相违者。如说甁等是常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935a18"/><lb ed="R087" n="0140b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935a1801">二释比量相违过。言比量者。理门论说。为显所比 <lb ed="X" n="0935a19"/><lb ed="R087" n="0140b04"/>故说宗言。应知立宗。于所比義。能观察故。名为比 <lb ed="X" n="0935a20"/><lb ed="R087" n="0140b05"/>量今立者以甁等为有法。定常为宗。然常非所作。 <lb ed="X" n="0935a21"/><lb ed="R087" n="0140b06"/>甁等不成。甁等所作。常義非有。龙树云。所作非常 <lb ed="X" n="0935a22"/><lb ed="R087" n="0140b07"/>故。常非所作故。较之比量相违。明如指掌。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935a23"/><lb ed="R087" n="0140b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935a2301">自教相违者。如勝论师。立声为常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935a24"/><lb ed="R087" n="0140b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935a2401">三释自教相违过。外道所计。不出四句。谓有句。无 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0935b" n="0935b"/> <lb ed="X" n="0935b01"/><lb ed="R087" n="0140b10"/>句俱句。不俱句。勝论计异。即是无句。今以声为宗 <lb ed="X" n="0935b02"/><lb ed="R087" n="0140b11"/>依。定常为宗体。则常非无句。亦非异句。故与自教 <lb ed="X" n="0935b03"/><lb ed="R087" n="0140b12"/>无句异句俱相违也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935b04"/><lb ed="R087" n="0140b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935b0401">世间相违者。如说怀兔非月有故。又如说言。人顶骨 <lb ed="X" n="0935b05"/><lb ed="R087" n="0140b14"/>净。众生分故。犹如螺贝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935b06"/><lb ed="R087" n="0140b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935b0601">四释世间相违过。诸世间人。说兔望月踏影成胎 <lb ed="X" n="0935b07"/><lb ed="R087" n="0140b16"/>今说怀兔非月有故故与世间所说相违。又如下。 <lb ed="X" n="0935b08"/><lb ed="R087" n="0140b17"/>复立比量。显与世相违。量云。人顶骨为宗依。立净 <lb ed="X" n="0935b09"/><lb ed="R087" n="0140b18"/>为宗体。众生分故为因。犹如螺贝为喩。世人谓馀 <lb ed="X" n="0935b10"/><lb ed="R087" n="0141a01"/>屍骸顶骨皆为不净。以从靑瘀膀胀烂壞。至白骨 <lb ed="X" n="0935b11"/><lb ed="R087" n="0141a02"/>等。皆不净故。今立净为宗。岂不相违。如他国中。以 <lb ed="X" n="0935b12"/><lb ed="R087" n="0141a03"/>人顶骨为<g ref="#CB18800">㗿</g>喇碗。及为数珠。是此类故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935b13"/><lb ed="R087" n="0141a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935b1301">自语相违者。如言我母。是其石女。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935b14"/><lb ed="R087" n="0141a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935b1401">五释自语相违过。为我母者。必能生育。方有我身。 <lb ed="X" n="0935b15"/><lb ed="R087" n="0141a06"/>若言我母是其石女。石女不育。我从何生。是为自 <lb ed="X" n="0935b16"/><lb ed="R087" n="0141a07"/>语相违之过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935b17"/><lb ed="R087" n="0141a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935b1701">能别不极成者。如<persName>佛</persName>弟子。对数论师。立声灭壞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935b18"/><lb ed="R087" n="0141a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935b1801">六释能别宗体带过。能别者。谓能辨别宗依之義。 <lb ed="X" n="0935b19"/><lb ed="R087" n="0141a10"/>立为宗体。故说宗体。名为能别。不极成者。以立宗 <lb ed="X" n="0935b20"/><lb ed="R087" n="0141a11"/>体。敌者不许。名带过故。原<persName>佛</persName>弟子。立声灭壞。是无 <lb ed="X" n="0935b21"/><lb ed="R087" n="0141a12"/>常義。其理极成。但对数论师立。便不极成。以数论 <lb ed="X" n="0935b22"/><lb ed="R087" n="0141a13"/>师。执一执有为宗。俱是常義。不许灭壞。今以声为 <lb ed="X" n="0935b23"/><lb ed="R087" n="0141a14"/>所别有法。灭壞为能别宗体。彼既不许。是不极成。 <lb ed="X" n="0935b24"/><lb ed="R087" n="0141a15"/>以因明之法。立敌共许。方成宗体。苟非其制。便为 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0935c" n="0935c"/> <lb ed="X" n="0935c01"/><lb ed="R087" n="0141a16"/>带过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935c02"/><lb ed="R087" n="0141a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935c0201">所别不极成者。如数论师。对<persName>佛</persName>弟子。说我是思。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935c03"/><lb ed="R087" n="0141a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935c0301">七释所别宗依带过。言所别者。是前陈宗依。以带 <lb ed="X" n="0935c04"/><lb ed="R087" n="0141b01"/>过故。名不极成。数论师。以神我为宗依。立思为宗 <lb ed="X" n="0935c05"/><lb ed="R087" n="0141b02"/>体。虽则不违自教。对<persName>佛</persName>弟子。便不极成。以<persName>佛</persName>说法。 <lb ed="X" n="0935c06"/><lb ed="R087" n="0141b03"/>一切无我。故<persName>佛</persName>弟子。不许有我。则所别我。为不极 <lb ed="X" n="0935c07"/><lb ed="R087" n="0141b04"/>成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935c08"/><lb ed="R087" n="0141b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935c0801">俱不极成者。如勝论师。对<persName>佛</persName>弟子。立我以为和合因 <lb ed="X" n="0935c09"/><lb ed="R087" n="0141b06"/>缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935c10"/><lb ed="R087" n="0141b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935c1001">八释能所二俱带过。所言俱不极成者。是能别所 <lb ed="X" n="0935c11"/><lb ed="R087" n="0141b08"/>别二俱带过。为俱不成。據<persName>佛</persName>弟子无我为宗。则于 <lb ed="X" n="0935c12"/><lb ed="R087" n="0141b09"/>所别我上不成。以勝论师执异为宗。无和合義。又 <lb ed="X" n="0935c13"/><lb ed="R087" n="0141b10"/>执无句。即无因缘。故于能别和合因缘亦不极成。 <lb ed="X" n="0935c14"/><lb ed="R087" n="0141b11"/>今详能别所别俱不极成者。唯在宗依宗体上说。 <lb ed="X" n="0935c15"/><lb ed="R087" n="0141b12"/>以宗中云。此中宗者。谓极成有法。极成能别。应知 <lb ed="X" n="0935c16"/><lb ed="R087" n="0141b13"/>立宗。必得彼此共许。无诸过难。名为极成。若不共 <lb ed="X" n="0935c17"/><lb ed="R087" n="0141b14"/>许。是无圆满极成就義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935c18"/><lb ed="R087" n="0141b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935c1801">相符极成者。如说声是所闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935c19"/><lb ed="R087" n="0141b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935c1901">九释相符极成之过。言相符者。于声有法。立所闻 <lb ed="X" n="0935c20"/><lb ed="R087" n="0141b17"/>为宗。则诸世间。及与圣教。皆同此義。故名相符。问。 <lb ed="X" n="0935c21"/><lb ed="R087" n="0141b18"/>若谓相符。于理极成。何名为过。答。因明之法。立敌 <lb ed="X" n="0935c22"/><lb ed="R087" n="0142a01"/>共诤。是为宗体。今既相符。无共诤義。亦是带过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0935c23"/><lb ed="R087" n="0142a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935c2301">如是多言。是遣诸法自相门故。不容成故。立无果故。 <lb ed="X" n="0935c24"/><lb ed="R087" n="0142a03"/>名似立宗过。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0936a" n="0936a"/> <lb ed="X" n="0936a01"/><lb ed="R087" n="0142a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936a0101">结前九种带过。所言遣者。是远離義。言自相者。是 <lb ed="X" n="0936a02"/><lb ed="R087" n="0142a05"/>法性義。如甁衣等。无常为自相。虚空等義。常为自 <lb ed="X" n="0936a03"/><lb ed="R087" n="0142a06"/>相。若以甁衣为常。虚空等義又为无常。是谓遣诸 <lb ed="X" n="0936a04"/><lb ed="R087" n="0142a07"/>法自相门。故不容成。立亦无果。以不生智。是无果 <lb ed="X" n="0936a05"/><lb ed="R087" n="0142a08"/>義。故名似立宗过。</p><p xml:id="pX53p0936a0508" cb:place="inline">△二别释九种竟。通上一释似 <lb ed="X" n="0936a06"/><lb ed="R087" n="0142a09"/>宗竟。下二释似因分二。一结前总标。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a07"/><lb ed="R087" n="0142a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936a0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0936a0701" n="0936a0701"/><anchor xml:id="beg0936a0701" n="0936a0701"/>已<anchor xml:id="end0936a0701"/>说似宗。当说似因。不成不定。及与相违。是名似因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a08"/><lb ed="R087" n="0142a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936a0801">结前<anchor xml:id="nkr_note_add_0936a0801" n="0936a0801"/><anchor xml:id="beg0936a0801" n="0936a0801"/>已<anchor xml:id="end0936a0801"/>说似宗。起後当说似因。不成不定及相违 <lb ed="X" n="0936a09"/><lb ed="R087" n="0142a12"/>者。总标三科名似立因。下文别释。</p><p xml:id="pX53p0936a0914" cb:place="inline">△一结前总标 <lb ed="X" n="0936a10"/><lb ed="R087" n="0142a13"/>竟。下二别释似因分三。一释不成。二释不定。三释 <lb ed="X" n="0936a11"/><lb ed="R087" n="0142a14"/>相违。且初释不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a12"/><lb ed="R087" n="0142a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936a1201">不成有四。一两俱不成。二随一不成。三犹豫不成。四 <lb ed="X" n="0936a13"/><lb ed="R087" n="0142a16"/>所依不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a14"/><lb ed="R087" n="0142a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936a1401">总分不成有四种过。下文一一别释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a15"/><lb ed="R087" n="0142a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936a1501">如成立声为无常等。若言是眼所见性故。两俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a16"/><lb ed="R087" n="0142b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936a1601">一释两俱不成过。立声为无常等者。谓以声为宗 <lb ed="X" n="0936a17"/><lb ed="R087" n="0142b02"/>依。或立无常及常为宗体。若言眼所见性故为因。 <lb ed="X" n="0936a18"/><lb ed="R087" n="0142b03"/>声非眼家所见。彼此共知。是故立者敌者。俱不许 <lb ed="X" n="0936a19"/><lb ed="R087" n="0142b04"/>声为眼所见。名俱不成。又據龙树云。若有彼此不 <lb ed="X" n="0936a20"/><lb ed="R087" n="0142b05"/>同许者。定非宗法。如有成立声是无常。眼所见性 <lb ed="X" n="0936a21"/><lb ed="R087" n="0142b06"/>故。彼谓声是耳闻。云眼所见。立敌两家俱不听许。 <lb ed="X" n="0936a22"/><lb ed="R087" n="0142b07"/>是故说为两俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a23"/><lb ed="R087" n="0142b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936a2301">所作性故。对声显论。随一不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936a24"/><lb ed="R087" n="0142b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936a2401">二释随一不成过。谓将所作性故之因。对彼声显 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0936b" n="0936b"/> <lb ed="X" n="0936b01"/><lb ed="R087" n="0142b10"/>外道论无常義。彼不许声是所作性。是为随一不 <lb ed="X" n="0936b02"/><lb ed="R087" n="0142b11"/>成之过。龙树云。又若敌论不同许者。如对显论。所 <lb ed="X" n="0936b03"/><lb ed="R087" n="0142b12"/>作性故。彼以显字为敌者之名。敌者不许声为所 <lb ed="X" n="0936b04"/><lb ed="R087" n="0142b13"/>作。是故说为随一不成。问。此中彼此不许。与宗中 <lb ed="X" n="0936b05"/><lb ed="R087" n="0142b14"/>彼此不许何别。答。宗中不许。通于宗依宗体。说为 <lb ed="X" n="0936b06"/><lb ed="R087" n="0142b15"/>不极成过。以立宗时。必具极成有法。极成能别。名 <lb ed="X" n="0936b07"/><lb ed="R087" n="0142b16"/>为能立。若彼不许。是不极成。此中不许。唯在宗法 <lb ed="X" n="0936b08"/><lb ed="R087" n="0142b17"/>性上说不成过。宗法性者是生起因。名能成立。彼 <lb ed="X" n="0936b09"/><lb ed="R087" n="0142b18"/>若不许。是不能成。虽则许与不许彼此皆同。而于 <lb ed="X" n="0936b10"/><lb ed="R087" n="0143a01"/>极成了因。及能成生因。有差别故。龙树云。此中乃 <lb ed="X" n="0936b11"/><lb ed="R087" n="0143a02"/>言宗者。唯取有法。或有宗声。唯诠于法<note place="inline">宗也</note>。此中宗 <lb ed="X" n="0936b12"/><lb ed="R087" n="0143a03"/>法<note place="inline">因也</note>。唯取立论。及敌论者。决定同许。何以故。今此 <lb ed="X" n="0936b13"/><lb ed="R087" n="0143a04"/>唯依证了因故<note place="inline">因证宗也</note>。但由智力了所说義<note place="inline">宗也</note>。非如 <lb ed="X" n="0936b14"/><lb ed="R087" n="0143a05"/>生因。由能起用<note place="inline">因也</note>。彼中难云。若尔。既取智为了因。 <lb ed="X" n="0936b15"/><lb ed="R087" n="0143a06"/>是言便失能成立義。彼复答云。此亦不然。令彼忆 <lb ed="X" n="0936b16"/><lb ed="R087" n="0143a07"/>念本极成故<note place="inline">极成有法。极成能别</note>。是故此中。唯取彼此俱定 <lb ed="X" n="0936b17"/><lb ed="R087" n="0143a08"/>许義。即为善说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936b18"/><lb ed="R087" n="0143a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936b1801">于雾等性。起疑惑时。为成大种。和合火有。而有所说。 <lb ed="X" n="0936b19"/><lb ed="R087" n="0143a10"/>犹豫不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936b20"/><lb ed="R087" n="0143a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936b2001">三释犹豫不成过。雾等性者。等于烟性。雾为水大 <lb ed="X" n="0936b21"/><lb ed="R087" n="0143a12"/>之种。烟为和合火有。谓若于雾于烟犹豫不决。不 <lb ed="X" n="0936b22"/><lb ed="R087" n="0143a13"/>能定知诸法本因。是似因过。以雾等性。是宗法性。 <lb ed="X" n="0936b23"/><lb ed="R087" n="0143a14"/>名之为因。于因不决。故名犹豫不成因之过也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936b24"/><lb ed="R087" n="0143a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936b2401">虚空实有。德所依故。对无空论。所依不成。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0936c" n="0936c"/> <lb ed="X" n="0936c01"/><lb ed="R087" n="0143a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936c0101">四释所依不成过。勝论所宗六句義中。实句有九。 <lb ed="X" n="0936c02"/><lb ed="R087" n="0143a17"/>空居第五。德句義有二十四种。谓色香味触等。俱 <lb ed="X" n="0936c03"/><lb ed="R087" n="0143a18"/>以空为所依。故立虚空为有法。实有为宗。德所依 <lb ed="X" n="0936c04"/><lb ed="R087" n="0143b01"/>故为因。对无空论。有不成过。以有外道。谓色与空。 <lb ed="X" n="0936c05"/><lb ed="R087" n="0143b02"/>质碍是有。空性是无。不见虚空有往来故。彼不许 <lb ed="X" n="0936c06"/><lb ed="R087" n="0143b03"/>有。则德所依空性不成。亦是因中之过也。</p><p xml:id="pX53p0936c0617" cb:place="inline">△一释 <lb ed="X" n="0936c07"/><lb ed="R087" n="0143b04"/>不成竟。下二释不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936c08"/><lb ed="R087" n="0143b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936c0801">不定有六。一共。二不共。三同品一分转。异品遍转。四 <lb ed="X" n="0936c09"/><lb ed="R087" n="0143b06"/>异品一分转。同品遍转。五俱品一分转。六相违决定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936c10"/><lb ed="R087" n="0143b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936c1001">总标不定有六种过。下文一一别释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936c11"/><lb ed="R087" n="0143b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936c1101">此中共者。如言声常。所量性故。常无常品。皆共此因。 <lb ed="X" n="0936c12"/><lb ed="R087" n="0143b09"/>是故不定。为如甁等。所量性故。声是无常。为如空等。 <lb ed="X" n="0936c13"/><lb ed="R087" n="0143b10"/>所量性故。声是其常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936c14"/><lb ed="R087" n="0143b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936c1401">一释共中因不定过。如言声是有法。定常为宗。所 <lb ed="X" n="0936c15"/><lb ed="R087" n="0143b12"/>量性故为因。此中标定所立宗因。复出过云。常无 <lb ed="X" n="0936c16"/><lb ed="R087" n="0143b13"/>常品。皆共此因。是故不定。以所量性故之因。于常 <lb ed="X" n="0936c17"/><lb ed="R087" n="0143b14"/>宗喩。及无常宗喩。皆是共故。为如下。释成不定義。 <lb ed="X" n="0936c18"/><lb ed="R087" n="0143b15"/>为如甁等。所量性故。喩声有法。宗是无常。以彼甁 <lb ed="X" n="0936c19"/><lb ed="R087" n="0143b16"/>有大小浅深。皆所量故。为如空等。所量性故。喩声 <lb ed="X" n="0936c20"/><lb ed="R087" n="0143b17"/>有法。宗是其常。以彼虚空远近方圆。俱可量故。是 <lb ed="X" n="0936c21"/><lb ed="R087" n="0143b18"/>为所量性故之因宽。于常无常品中共有为过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936c22"/><lb ed="R087" n="0144a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936c2201">言不共者。如说声常。所闻性故。常无常品。皆離此因。 <lb ed="X" n="0936c23"/><lb ed="R087" n="0144a02"/>常无常外。馀非有故。是犹豫因。此所闻性。其犹何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0936c24"/><lb ed="R087" n="0144a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936c2401">二释不共因不定过。声是有法。定常为宗。所闻性 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0937a" n="0937a"/> <lb ed="X" n="0937a01"/><lb ed="R087" n="0144a04"/>故为因。此中标定宗因。复显不定过云。常无常品 <lb ed="X" n="0937a02"/><lb ed="R087" n="0144a05"/>皆離此因。谓所闻性。于常宗喩。及无常喩。皆远離 <lb ed="X" n="0937a03"/><lb ed="R087" n="0144a06"/>故。何则。为如甁等。非所闻性。喩声有法。宗是无常 <lb ed="X" n="0937a04"/><lb ed="R087" n="0144a07"/>为如空等非所闻性。喩声有法。宗是其常。以甁与 <lb ed="X" n="0937a05"/><lb ed="R087" n="0144a08"/>空。皆眼见故。非所闻性。是故相離。常无常外。馀非 <lb ed="X" n="0937a06"/><lb ed="R087" n="0144a09"/>有故。是犹豫因者。明不定義。此所闻性。其犹何等 <lb ed="X" n="0937a07"/><lb ed="R087" n="0144a10"/>者是。明不共義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0937a08"/><lb ed="R087" n="0144a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0937a0801">同品一分转。异品遍转者。如说声。非勤勇无间所发。 <lb ed="X" n="0937a09"/><lb ed="R087" n="0144a12"/>无常性故。此中非勤勇无间所发宗。以电空等为其 <lb ed="X" n="0937a10"/><lb ed="R087" n="0144a13"/>同品。此无常性。于电等有。于空等无。非勤勇无间所 <lb ed="X" n="0937a11"/><lb ed="R087" n="0144a14"/>发宗。以甁等为异品。于彼遍有。此因以电以甁为同 <lb ed="X" n="0937a12"/><lb ed="R087" n="0144a15"/>法故。亦是不定。为如甁等。无常性故。彼是勤勇无间 <lb ed="X" n="0937a13"/><lb ed="R087" n="0144a16"/>所发。为如电等。无常性故。彼非勤勇无间所发。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0937a14"/><lb ed="R087" n="0144a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0937a1401">三释同品一分转。异品遍转过。如说下。标定宗因。 <lb ed="X" n="0937a15"/><lb ed="R087" n="0144a18"/>非勤勇无间所发为宗。无常性故为因。此中下。牒 <lb ed="X" n="0937a16"/><lb ed="R087" n="0144b01"/>宗引喩。此无常下。明因于喩一分不转为过。以电 <lb ed="X" n="0937a17"/><lb ed="R087" n="0144b02"/>无常。于因得转。空性是常。因非有故。非勤勇下。复 <lb ed="X" n="0937a18"/><lb ed="R087" n="0144b03"/>牒同宗引异品喩。于彼遍有者。显因与甁。皆是无 <lb ed="X" n="0937a19"/><lb ed="R087" n="0144b04"/>常。是遍转義。此因下。显不定过。谓电甁二喩。同是 <lb ed="X" n="0937a20"/><lb ed="R087" n="0144b05"/>无常法故。为如下。释成因喩分转遍转。明不定義 <lb ed="X" n="0937a21"/><lb ed="R087" n="0144b06"/>谓甁等之喩无常。是勤勇无间所发。合无常性故 <lb ed="X" n="0937a22"/><lb ed="R087" n="0144b07"/>之因。能成异品之宗。是勤勇无间所发。为如电等 <lb ed="X" n="0937a23"/><lb ed="R087" n="0144b08"/>之喩无常。非勤勇无间所发。合无常性故之因。能 <lb ed="X" n="0937a24"/><lb ed="R087" n="0144b09"/>成同品之宗。非勤勇无间所发。则知无常性故因 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0937b" n="0937b"/> <lb ed="X" n="0937b01"/><lb ed="R087" n="0144b10"/>宽。于同品异品为不定过。以于异品不当转处。而 <lb ed="X" n="0937b02"/><lb ed="R087" n="0144b11"/>反遍转。同品尽当转处。唯得一分。岂非过耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0937b03"/><lb ed="R087" n="0144b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0937b0301">异品一分转。同品遍转者。如立宗言。声是勤勇无间 <lb ed="X" n="0937b04"/><lb ed="R087" n="0144b13"/>所发。无常性故。勤勇无间所发宗。以甁等为同品。其 <lb ed="X" n="0937b05"/><lb ed="R087" n="0144b14"/>无常性。于此遍有。以电空等为异品。于彼一分电等 <lb ed="X" n="0937b06"/><lb ed="R087" n="0144b15"/>是有。空等是无。是故如前。亦为不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0937b07"/><lb ed="R087" n="0144b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0937b0701">四释异品一分转。同品遍转过。异品下。牒科标擧。 <lb ed="X" n="0937b08"/><lb ed="R087" n="0144b17"/>如立下。标定宗因。以是勤勇无间所发为宗。无常 <lb ed="X" n="0937b09"/><lb ed="R087" n="0144b18"/>性故为因。勤勇无间下。牒宗引喩。其无常性。于此 <lb ed="X" n="0937b10"/><lb ed="R087" n="0145a01"/>遍有者。显因同品。是遍转義。以电空等下。引异品 <lb ed="X" n="0937b11"/><lb ed="R087" n="0145a02"/>喩。显不定过。谓无常性故之因。会于电等是无常 <lb ed="X" n="0937b12"/><lb ed="R087" n="0145a03"/>性。故说是有。会于空等是常性故。说彼是无。是故 <lb ed="X" n="0937b13"/><lb ed="R087" n="0145a04"/>如前。以电以甁为同法故。亦为不定。以不当于异 <lb ed="X" n="0937b14"/><lb ed="R087" n="0145a05"/>品一分电上转故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0937b15"/><lb ed="R087" n="0145a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0937b1501">俱品一分转者。如说声常。无质碍故。此中常宗。以虚 <lb ed="X" n="0937b16"/><lb ed="R087" n="0145a07"/>空极微等为同品。无质碍性。于虚空等有。于极微等 <lb ed="X" n="0937b17"/><lb ed="R087" n="0145a08"/>无。以甁乐等为异品。于乐等有。于甁等无。是故此因。 <lb ed="X" n="0937b18"/><lb ed="R087" n="0145a09"/>以乐以空为同法故。亦名不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0937b19"/><lb ed="R087" n="0145a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0937b1901">五释俱品一分转过。言俱品者。谓因于同品异品 <lb ed="X" n="0937b20"/><lb ed="R087" n="0145a11"/>各有一分转。如说声常无质碍故者。标定宗因。以 <lb ed="X" n="0937b21"/><lb ed="R087" n="0145a12"/>常为宗。无质碍为因。此中下。牒宗引喩。以立常宗。 <lb ed="X" n="0937b22"/><lb ed="R087" n="0145a13"/>虚空性常。极微亦常。宜为同品。无质碍下。释成同 <lb ed="X" n="0937b23"/><lb ed="R087" n="0145a14"/>品一分转義。谓无质碍故之因。空无质碍。故说为 <lb ed="X" n="0937b24"/><lb ed="R087" n="0145a15"/>有。极微质碍。说之为无。以甁乐等为异品者。甁等 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0937c" n="0937c"/> <lb ed="X" n="0937c01"/><lb ed="R087" n="0145a16"/>无常。苦乐亦非常。宜于同品所立常宗。为异品喩。 <lb ed="X" n="0937c02"/><lb ed="R087" n="0145a17"/>于乐等有。于甁等无者。释成异品一分转義。谓无 <lb ed="X" n="0937c03"/><lb ed="R087" n="0145a18"/>质碍故之因。乐无质碍。故说为有。甁有质碍。说之 <lb ed="X" n="0937c04"/><lb ed="R087" n="0145b01"/>为无。是故下。结成不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0937c05"/><lb ed="R087" n="0145b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0937c0501">相违决定者。如立宗言。声是无常。所作性故。譬如甁 <lb ed="X" n="0937c06"/><lb ed="R087" n="0145b03"/>等。有立声常。所闻性故。譬如声性。此二皆是犹豫因 <lb ed="X" n="0937c07"/><lb ed="R087" n="0145b04"/>故。俱名不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0937c08"/><lb ed="R087" n="0145b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0937c0801">六释相违决定过。言相违决定者。即决定相违也。 <lb ed="X" n="0937c09"/><lb ed="R087" n="0145b06"/>语出译师。词倒意顺。故宗镜释云。夫决定相违不 <lb ed="X" n="0937c10"/><lb ed="R087" n="0145b07"/>定过。立敌共诤一有法。因喩各异。皆具三相。遍是 <lb ed="X" n="0937c11"/><lb ed="R087" n="0145b08"/>宗法性。同品定有性。异品遍无性。但互不生其正 <lb ed="X" n="0937c12"/><lb ed="R087" n="0145b09"/>智。两家犹豫。不能定成一宗。名决定相违不定过。 <lb ed="X" n="0937c13"/><lb ed="R087" n="0145b10"/>如立下。标定三支。有立下。复立三支。此二下。显不 <lb ed="X" n="0937c14"/><lb ed="R087" n="0145b11"/>定过。言相违者。常与无常是相违義。既二相违。互 <lb ed="X" n="0937c15"/><lb ed="R087" n="0145b12"/>为同异。常宗为同。无常为异。无常为同。常宗为异。 <lb ed="X" n="0937c16"/><lb ed="R087" n="0145b13"/>言决定者。以立二宗。各具三支。皆具三相。是为决 <lb ed="X" n="0937c17"/><lb ed="R087" n="0145b14"/>定。谓同品之因遍于同品。异品之因遍于异品。为 <lb ed="X" n="0937c18"/><lb ed="R087" n="0145b15"/>遍是宗法性。同品之因不转异品。是于同品定有 <lb ed="X" n="0937c19"/><lb ed="R087" n="0145b16"/>性。异品之因不转同品。是于异品遍无性。虽则两 <lb ed="X" n="0937c20"/><lb ed="R087" n="0145b17"/>宗幷出。然于一有法上。不能决定。说之为过。</p><p xml:id="pX53p0937c2018" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0937c21"/><lb ed="R087" n="0145b18"/>释不定竟。下三释相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0937c22"/><lb ed="R087" n="0146a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0937c2201">相违有四。谓法自相相违因。法差别相违因。有法自 <lb ed="X" n="0937c23"/><lb ed="R087" n="0146a02"/>相相违因。有法差别相违因等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0937c24"/><lb ed="R087" n="0146a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0937c2401">总标相违有四种过。下文一一别释。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0938a" n="0938a"/> <lb ed="X" n="0938a01"/><lb ed="R087" n="0146a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0938a0101">此中法自相相违因者。如说声常。所作性故。或勤勇 <lb ed="X" n="0938a02"/><lb ed="R087" n="0146a05"/>无间所发性故。此因唯于异品中有。是故相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0938a03"/><lb ed="R087" n="0146a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0938a0301">一释法自相相违因过。言法自相者。谓诸法各有 <lb ed="X" n="0938a04"/><lb ed="R087" n="0146a07"/>自相。即是所立宗体。言相违者。谓因与宗相违。如 <lb ed="X" n="0938a05"/><lb ed="R087" n="0146a08"/>说勤勇无间所发性故。岂成非所作之常宗。如说 <lb ed="X" n="0938a06"/><lb ed="R087" n="0146a09"/>下。标定宗因。以常为宗。所作性故。或勤勇无间所 <lb ed="X" n="0938a07"/><lb ed="R087" n="0146a10"/>发性故为因。此因下。牒因显过。谓宗是常。性非所 <lb ed="X" n="0938a08"/><lb ed="R087" n="0146a11"/>作。则所作性故之因。唯于异品无常中有。是故相 <lb ed="X" n="0938a09"/><lb ed="R087" n="0146a12"/>违。以诸无常所作性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0938a10"/><lb ed="R087" n="0146a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0938a1001">法差别相违因者。如说眼等。必为他用。积聚性故。如 <lb ed="X" n="0938a11"/><lb ed="R087" n="0146a14"/>卧具等。此因如能成立眼等必为他用。如是亦能成 <lb ed="X" n="0938a12"/><lb ed="R087" n="0146a15"/>立所立法差别。相违积聚他用。诸卧具等。为积聚他 <lb ed="X" n="0938a13"/><lb ed="R087" n="0146a16"/>所受用故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0938a14"/><lb ed="R087" n="0146a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0938a1401">二释法差别相违因过。言法差别相违因者。是诸 <lb ed="X" n="0938a15"/><lb ed="R087" n="0146a18"/>法中有差别義因不能成。说为相违。如说下。标定 <lb ed="X" n="0938a16"/><lb ed="R087" n="0146b01"/>三支。谓眼等五根为有法。必为他用为宗。积聚性 <lb ed="X" n="0938a17"/><lb ed="R087" n="0146b02"/>故为因。如卧具等为喩。以眼等根不自用故。必眼 <lb ed="X" n="0938a18"/><lb ed="R087" n="0146b03"/>等识以为根用。故立宗言必为他用。又眼等根元 <lb ed="X" n="0938a19"/><lb ed="R087" n="0146b04"/>为地水火风色香味触八法所成。是积聚義。故以 <lb ed="X" n="0938a20"/><lb ed="R087" n="0146b05"/>积聚性故为因。以卧具等众缘所成。亦必为他用。 <lb ed="X" n="0938a21"/><lb ed="R087" n="0146b06"/>故说为喩。此因下。牒因成宗。如是下。显法差别相 <lb ed="X" n="0938a22"/><lb ed="R087" n="0146b07"/>违因过。余观诸家解此章意。俱引金七十论为证。 <lb ed="X" n="0938a23"/><lb ed="R087" n="0146b08"/>彼此语势含糊。发明未透。令学者视此不爽。今以 <lb ed="X" n="0938a24"/><lb ed="R087" n="0146b09"/>三分之理明之。其意似畅。试更言之。法差别者。为 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0938b" n="0938b"/> <lb ed="X" n="0938b01"/><lb ed="R087" n="0146b10"/>眼等根。作前陈有法。推根之義有差别故。所立之 <lb ed="X" n="0938b02"/><lb ed="R087" n="0146b11"/>法亦有差别。根是相分。为眼等识之所依。识是见 <lb ed="X" n="0938b03"/><lb ed="R087" n="0146b12"/>分。为眼等根之所发。相见各异。故说眼自积聚。必 <lb ed="X" n="0938b04"/><lb ed="R087" n="0146b13"/>为他识所用。即立宗云。必为他用。又相见分。为自 <lb ed="X" n="0938b05"/><lb ed="R087" n="0146b14"/>证分之用。其自证分为相见分之体。体持业用。用 <lb ed="X" n="0938b06"/><lb ed="R087" n="0146b15"/>不为他。复立宗云。必不为他用。故以眼等根名有 <lb ed="X" n="0938b07"/><lb ed="R087" n="0146b16"/>法自相。必为他用。必不为他用。名法之差别。今之 <lb ed="X" n="0938b08"/><lb ed="R087" n="0146b17"/>积聚性故因。会于如卧具等喩。但成必为他用宗。 <lb ed="X" n="0938b09"/><lb ed="R087" n="0146b18"/>不得成必不为他用宗。是因与差别宗相违。故论 <lb ed="X" n="0938b10"/><lb ed="R087" n="0147a01"/>中云。此因如能成立眼等必为他用者。纵许成立 <lb ed="X" n="0938b11"/><lb ed="R087" n="0147a02"/>宗中一分義。如是亦能成立所立法差别者。显宗 <lb ed="X" n="0938b12"/><lb ed="R087" n="0147a03"/>中亦有差别一分義。于因亦当能成立。但以必不 <lb ed="X" n="0938b13"/><lb ed="R087" n="0147a04"/>为他用宗。会积聚之因。他用之宗。俱相违故。故云 <lb ed="X" n="0938b14"/><lb ed="R087" n="0147a05"/>相违积聚他用。又云诸卧具等为积聚他所受用 <lb ed="X" n="0938b15"/><lb ed="R087" n="0147a06"/>故者。释成因喩俱为他用。故于宗中差别一分。必 <lb ed="X" n="0938b16"/><lb ed="R087" n="0147a07"/>不为他用相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0938b17"/><lb ed="R087" n="0147a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0938b1701">有法自相相违因者。如说有性。非实非德非业。有一 <lb ed="X" n="0938b18"/><lb ed="R087" n="0147a09"/>实故。有德业故。如同异性。此因如能成遮实等。如是 <lb ed="X" n="0938b19"/><lb ed="R087" n="0147a10"/>亦能成遮有性。俱决定故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0938b20"/><lb ed="R087" n="0147a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0938b2001">三释有法自相相违因过。有法自相者。即前陈宗 <lb ed="X" n="0938b21"/><lb ed="R087" n="0147a12"/>依之自相。言相违者。因不能成有法自相。故说相 <lb ed="X" n="0938b22"/><lb ed="R087" n="0147a13"/>违。原于勝论师计六句義。第四句为大有句。实德 <lb ed="X" n="0938b23"/><lb ed="R087" n="0147a14"/>业三。同一有故。離实德业外。别有一法为体。由此 <lb ed="X" n="0938b24"/><lb ed="R087" n="0147a15"/>大有有实等故。今言有性。即彼大有句義。如说下。 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0938c" n="0938c"/> <lb ed="X" n="0938c01"/><lb ed="R087" n="0147a16"/>标定三支。以大有性为前陈宗依。由此有性。離实 <lb ed="X" n="0938c02"/><lb ed="R087" n="0147a17"/>德业别有实体。故说非实非德非业为宗。又此有 <lb ed="X" n="0938c03"/><lb ed="R087" n="0147a18"/>性元为实德业三同一有故。故说有一实故有德 <lb ed="X" n="0938c04"/><lb ed="R087" n="0147b01"/>业故为因。又此有性有实德业为同。非实德业为 <lb ed="X" n="0938c05"/><lb ed="R087" n="0147b02"/>异。故说如同异性为喩。此因下。牒因成宗。显相违 <lb ed="X" n="0938c06"/><lb ed="R087" n="0147b03"/>过。谓有一实等因。成非实等宗。岂不互相遮止。故 <lb ed="X" n="0938c07"/><lb ed="R087" n="0147b04"/>云遮实等之非实等宗。如是下。显因辗转与有法 <lb ed="X" n="0938c08"/><lb ed="R087" n="0147b05"/>自相相违。谓有一实等因。既遮非实等宗。则有法 <lb ed="X" n="0938c09"/><lb ed="R087" n="0147b06"/>中亦有非实等義。岂不亦遮。故云如是亦能成遮 <lb ed="X" n="0938c10"/><lb ed="R087" n="0147b07"/>有性中之非实等。俱决定故者。谓宗及有法。与因 <lb ed="X" n="0938c11"/><lb ed="R087" n="0147b08"/>相违。俱决定故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0938c12"/><lb ed="R087" n="0147b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0938c1201">有法差别相违因者。如即此因。即于前宗有法差别。 <lb ed="X" n="0938c13"/><lb ed="R087" n="0147b10"/>作有缘性。亦能成立与此相违作非有缘性。如遮实 <lb ed="X" n="0938c14"/><lb ed="R087" n="0147b11"/>等。俱决定故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0938c15"/><lb ed="R087" n="0147b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0938c1501">四释有法差别相违因过。言有法差别者。谓前陈 <lb ed="X" n="0938c16"/><lb ed="R087" n="0147b13"/>宗依有差别義。言相违者。因不能成差别義故。如 <lb ed="X" n="0938c17"/><lb ed="R087" n="0147b14"/>即下。牒因成有法。即此因者。即前有一实等因。即 <lb ed="X" n="0938c18"/><lb ed="R087" n="0147b15"/>于前宗有法差别者。即前大有性中非实德业有 <lb ed="X" n="0938c19"/><lb ed="R087" n="0147b16"/>实德业之差别。作有缘性者。以有一实等因。成有 <lb ed="X" n="0938c20"/><lb ed="R087" n="0147b17"/>实等有性。谓之有缘。亦能下。释成相违義。谓有一 <lb ed="X" n="0938c21"/><lb ed="R087" n="0147b18"/>实等因。既能成立有法中有实等一分。亦能成立 <lb ed="X" n="0938c22"/><lb ed="R087" n="0148a01"/>与此有实等相违非实等一分。以有一实等因。成 <lb ed="X" n="0938c23"/><lb ed="R087" n="0148a02"/>非实等之有法。是作非有缘性。既非有缘。则有一 <lb ed="X" n="0938c24"/><lb ed="R087" n="0148a03"/>实等因。不能成有法中非实等。亦不能成有法中 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0939a" n="0939a"/> <lb ed="X" n="0939a01"/><lb ed="R087" n="0148a04"/>有实等。故云如遮实等。俱决定故。谓前章宗及有 <lb ed="X" n="0939a02"/><lb ed="R087" n="0148a05"/>法俱遮。则此有法中差别二義亦尔。</p><p xml:id="pX53p0939a0215" cb:place="inline">△三释相违 <lb ed="X" n="0939a03"/><lb ed="R087" n="0148a06"/>竟。通上二释似因竟。下三释似喩分二。一结前总 <lb ed="X" n="0939a04"/><lb ed="R087" n="0148a07"/>标。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939a05"/><lb ed="R087" n="0148a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939a0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0939a0501" n="0939a0501"/><anchor xml:id="beg0939a0501" n="0939a0501"/>已<anchor xml:id="end0939a0501"/>说似因。当说似喩。似同法喩有其五种。一能立法 <lb ed="X" n="0939a06"/><lb ed="R087" n="0148a09"/>不成。二所立法不成。三俱不成。四无合。五倒合。似异 <lb ed="X" n="0939a07"/><lb ed="R087" n="0148a10"/>法喩亦有五种。一所立不遣。二能立不遣。三俱不遣。 <lb ed="X" n="0939a08"/><lb ed="R087" n="0148a11"/>四不離。五倒離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939a09"/><lb ed="R087" n="0148a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939a0901">结前<anchor xml:id="nkr_note_add_0939a0901" n="0939a0901"/><anchor xml:id="beg0939a0901" n="0939a0901"/>已<anchor xml:id="end0939a0901"/>说似因。起後当说似喩。似同法喩。似异法 <lb ed="X" n="0939a10"/><lb ed="R087" n="0148a13"/>喩。各有五过。名为似喩。下文别释。</p><p xml:id="pX53p0939a1014" cb:place="inline">△一结前总标 <lb ed="X" n="0939a11"/><lb ed="R087" n="0148a14"/>竟。下二别释同异分二。一同喩五种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939a12"/><lb ed="R087" n="0148a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939a1201">能立法不成者。如说声常。无质碍故。诸无质碍。见彼 <lb ed="X" n="0939a13"/><lb ed="R087" n="0148a16"/>是常。犹如极微。然彼极微。所成立法常性是有。能成 <lb ed="X" n="0939a14"/><lb ed="R087" n="0148a17"/>立法无质碍无。以诸极微。质碍性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939a15"/><lb ed="R087" n="0148a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939a1501">一释似同法喩中能立不成过。因是能成立法。喩 <lb ed="X" n="0939a16"/><lb ed="R087" n="0148b01"/>于因上不转。故曰不成。如说下。标定宗因以常为 <lb ed="X" n="0939a17"/><lb ed="R087" n="0148b02"/>宗。无质碍故为因。诸无下。牒因及宗。引喩合成。然 <lb ed="X" n="0939a18"/><lb ed="R087" n="0148b03"/>彼下。牒喩显过。谓极微性常。于所成立宗常性是 <lb ed="X" n="0939a19"/><lb ed="R087" n="0148b04"/>有。极微质碍。于能成立因无质碍无。故云以诸极 <lb ed="X" n="0939a20"/><lb ed="R087" n="0148b05"/>微。质碍性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939a21"/><lb ed="R087" n="0148b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939a2101">所立法不成者。谓说如觉。然一切觉。能成立法无质 <lb ed="X" n="0939a22"/><lb ed="R087" n="0148b07"/>碍有。所成立法常住性无。以一切觉。皆无常故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939a23"/><lb ed="R087" n="0148b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939a2301">二释似同法喩中所立不成过。宗是所成立法。喩 <lb ed="X" n="0939a24"/><lb ed="R087" n="0148b09"/>于宗上不转。故曰不成。谓说如觉者。引喩合前宗 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0939b" n="0939b"/> <lb ed="X" n="0939b01"/><lb ed="R087" n="0148b10"/>因。谓以常为宗。无质碍为因。如觉为喩。然一切下。 <lb ed="X" n="0939b02"/><lb ed="R087" n="0148b11"/>牒喩显过。一切觉者。即有分别生灭心也。觉性无 <lb ed="X" n="0939b03"/><lb ed="R087" n="0148b12"/>碍。于能成立因无质碍有。觉性无常。于所成立宗 <lb ed="X" n="0939b04"/><lb ed="R087" n="0148b13"/>常性是无。故云以一切觉。皆无常故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939b05"/><lb ed="R087" n="0148b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939b0501">俱不成者。复有二种。有及非有。若言如甁有俱不成。 <lb ed="X" n="0939b06"/><lb ed="R087" n="0148b15"/>若说如空对非有论。无俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939b07"/><lb ed="R087" n="0148b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939b0701">三释似同法喩中能所俱不成过。谓喩于宗因上 <lb ed="X" n="0939b08"/><lb ed="R087" n="0148b17"/>俱不能转。名俱不成。复有二种。有及非有者。分开 <lb ed="X" n="0939b09"/><lb ed="R087" n="0148b18"/>同品异品两章。以有名同品。非有名异品。即前能 <lb ed="X" n="0939b10"/><lb ed="R087" n="0149a01"/>立门中云如有非有。说名非有。文出于此。若言如 <lb ed="X" n="0939b11"/><lb ed="R087" n="0149a02"/>甁者。引喩合前同品宗因。有俱不成者。显过。谓甁 <lb ed="X" n="0939b12"/><lb ed="R087" n="0149a03"/>体无常。会前同品常宗不成。甁有质碍。会前无质 <lb ed="X" n="0939b13"/><lb ed="R087" n="0149a04"/>碍因不成。有即同品。故云有俱不成。以甁等之喩 <lb ed="X" n="0939b14"/><lb ed="R087" n="0149a05"/>于同品宗因俱不成故。若说如空对非有论者。引 <lb ed="X" n="0939b15"/><lb ed="R087" n="0149a06"/>喩合异品宗因。以前同品常宗。异品应无常宗。同 <lb ed="X" n="0939b16"/><lb ed="R087" n="0149a07"/>品之因是无质碍。异品之因为有质碍。说如空者。 <lb ed="X" n="0939b17"/><lb ed="R087" n="0149a08"/>空性是常。不成异品无常之宗。空性无碍。不成异 <lb ed="X" n="0939b18"/><lb ed="R087" n="0149a09"/>品有碍之因。非有即无。无即异品。故云无俱不成。 <lb ed="X" n="0939b19"/><lb ed="R087" n="0149a10"/>以如空之喩于异品宗因俱不成故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939b20"/><lb ed="R087" n="0149a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939b2001">无合者。谓于是处。无有配合。<anchor xml:id="nkr_note_add_0939b2001" n="0939b2001"/><anchor xml:id="beg0939b2001" n="0939b2001"/>但<anchor xml:id="end0939b2001"/>于甁等双现能立所 <lb ed="X" n="0939b21"/><lb ed="R087" n="0149a12"/>立二法。如言于甁。见所作性。及无常性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939b22"/><lb ed="R087" n="0149a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939b2201">四释似同法喩中无有合词过。谓于下。标定具三 <lb ed="X" n="0939b23"/><lb ed="R087" n="0149a14"/>支義。如言下。明无合词显过。谓立量之法。虽有三 <lb ed="X" n="0939b24"/><lb ed="R087" n="0149a15"/>支。必具合離二词。以为同异之式。合必先因後宗。 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0939c" n="0939c"/> <lb ed="X" n="0939c01"/><lb ed="R087" n="0149a16"/>離则先宗後因。以因为能成立法。故先之。宗是所 <lb ed="X" n="0939c02"/><lb ed="R087" n="0149a17"/>成立法。故次之。喩为宗因之明训。故又次之。今同 <lb ed="X" n="0939c03"/><lb ed="R087" n="0149a18"/>品中虽具甁等为喩。所作性故为因。及无常性为 <lb ed="X" n="0939c04"/><lb ed="R087" n="0149b01"/>宗。而无合词之式。是为有过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939c05"/><lb ed="R087" n="0149b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939c0501">倒合者。谓应说言。诸所作者。皆是无常。而倒说言。诸 <lb ed="X" n="0939c06"/><lb ed="R087" n="0149b03"/>无常者。皆是所作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939c07"/><lb ed="R087" n="0149b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939c0701">五释似同法喩中倒置合词过。谓应下。正显合词。 <lb ed="X" n="0939c08"/><lb ed="R087" n="0149b05"/>而倒下。显倒合之过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939c09"/><lb ed="R087" n="0149b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939c0901">如是名似同法喩品。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939c10"/><lb ed="R087" n="0149b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939c1001">结成似同法喩中五种过。</p><p xml:id="pX53p0939c1011" cb:place="inline">△一同喩五种竟。下二 <lb ed="X" n="0939c11"/><lb ed="R087" n="0149b08"/>异喩五种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939c12"/><lb ed="R087" n="0149b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939c1201">似异法中所立不遣者。且如有言。诸无常者。见彼质 <lb ed="X" n="0939c13"/><lb ed="R087" n="0149b10"/>碍。譬如极微。由于极微。所成立法常性不遣。彼立极 <lb ed="X" n="0939c14"/><lb ed="R087" n="0149b11"/>微是常性故。能成立法无质碍无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939c15"/><lb ed="R087" n="0149b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939c1501">一释似异法喩中所立不遣过。遣者。是远離義。谓 <lb ed="X" n="0939c16"/><lb ed="R087" n="0149b13"/>异品喩。必远離于同品宗因。是为异喩体。今既不 <lb ed="X" n="0939c17"/><lb ed="R087" n="0149b14"/>遣。说之为过。且如下。标定離词。離则先宗後因。故 <lb ed="X" n="0939c18"/><lb ed="R087" n="0149b15"/>以无常宗先之。质碍因次之。极微喩又次之。由于 <lb ed="X" n="0939c19"/><lb ed="R087" n="0149b16"/>下。牒喩显过。谓极微性常。于前同品所成立法常 <lb ed="X" n="0939c20"/><lb ed="R087" n="0149b17"/>宗不遣。故云。彼立极微是常性故。极微质碍能遣 <lb ed="X" n="0939c21"/><lb ed="R087" n="0149b18"/>同品无质碍因。故云。无质碍无。无即遣義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939c22"/><lb ed="R087" n="0150a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939c2201">能立不遣者。谓说如业。但遣所立。不遣能立。彼说诸 <lb ed="X" n="0939c23"/><lb ed="R087" n="0150a02"/>业。无质碍故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0939c24"/><lb ed="R087" n="0150a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939c2401">二释似异法喩中能立不遣过。谓说如业者。引喩 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0940a" n="0940a"/> <lb ed="X" n="0940a01"/><lb ed="R087" n="0150a04"/>会同品宗因显过。业性无常。于前同品所立常宗 <lb ed="X" n="0940a02"/><lb ed="R087" n="0150a05"/>有远離義。故云但遣所立。业性无碍。于同品中无 <lb ed="X" n="0940a03"/><lb ed="R087" n="0150a06"/>质碍因相顺。故云不遣能立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940a04"/><lb ed="R087" n="0150a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940a0401">俱不遣者。对彼有论。说如虚空。由彼虚空。不遣常性 <lb ed="X" n="0940a05"/><lb ed="R087" n="0150a08"/>无质碍性。以说虚空。是常性故。无质碍故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940a06"/><lb ed="R087" n="0150a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940a0601">三释似异法喩中能所俱不遣过。俱不遣者。谓异 <lb ed="X" n="0940a07"/><lb ed="R087" n="0150a10"/>品喩。与同品中宗因相顺。名俱不遣。对彼有论。说 <lb ed="X" n="0940a08"/><lb ed="R087" n="0150a11"/>如虚空者。有即同品。对前同品宗因。引喩配合。由 <lb ed="X" n="0940a09"/><lb ed="R087" n="0150a12"/>彼下。显过。谓空性是常。不遣同品常性之宗。空性 <lb ed="X" n="0940a10"/><lb ed="R087" n="0150a13"/>无碍。不遣同品无碍之因。故云。以说虚空。是常性 <lb ed="X" n="0940a11"/><lb ed="R087" n="0150a14"/>故。无质碍故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940a12"/><lb ed="R087" n="0150a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940a1201">不離者。谓说如甁。见无常性。有质碍性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940a13"/><lb ed="R087" n="0150a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940a1301">四释似异法喩中无離词过。立量之法。合成同品 <lb ed="X" n="0940a14"/><lb ed="R087" n="0150a17"/>必有離词显异品式。今者<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a1401" n="0940a1401"/><anchor xml:id="beg0940a1401" n="0940a1401"/>但<anchor xml:id="end0940a1401"/>有异品三支之名。阙 <lb ed="X" n="0940a15"/><lb ed="R087" n="0150a18"/>于離词。不合轨式。说之为过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940a16"/><lb ed="R087" n="0150b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940a1601">倒離者。谓如说言。诸质碍者。皆是无常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940a17"/><lb ed="R087" n="0150b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940a1701">五释似异法喩中倒置離词过。因明之法。離则先 <lb ed="X" n="0940a18"/><lb ed="R087" n="0150b03"/>宗後因。今以因先宗後。是为倒置。说之为过。</p><p xml:id="pX53p0940a1818" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0940a19"/><lb ed="R087" n="0150b04"/>异喩五种竟。通上三释似喩竟。下四结前科。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940a20"/><lb ed="R087" n="0150b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940a2001">如是等似宗因喩言。非正能立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940a21"/><lb ed="R087" n="0150b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940a2101">通结前来似宗似因似喩之言。共成三十三过。故 <lb ed="X" n="0940a22"/><lb ed="R087" n="0150b07"/>云非正能立。</p><p xml:id="pX53p0940a2206" cb:place="inline">△四结前科竟。通上二释似能立门 <lb ed="X" n="0940a23"/><lb ed="R087" n="0150b08"/>竟。下三释现量门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940a24"/><lb ed="R087" n="0150b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940a2401">复次为自开悟。当知唯有现比二量。此中现量谓无 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0940b" n="0940b"/> <lb ed="X" n="0940b01"/><lb ed="R087" n="0150b10"/>分别。若有正智。于色等義。離名种等所有分别。现现 <lb ed="X" n="0940b02"/><lb ed="R087" n="0150b11"/>别转。故名现量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940b03"/><lb ed="R087" n="0150b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940b0301">复次下。双标二量者。以现比量。俱是自证自解境 <lb ed="X" n="0940b04"/><lb ed="R087" n="0150b13"/>界。故云为自开悟。此中现量。谓无分别者。标定现 <lb ed="X" n="0940b05"/><lb ed="R087" n="0150b14"/>量是不起分别義。若有下。释成。谓正智起时。于色 <lb ed="X" n="0940b06"/><lb ed="R087" n="0150b15"/>声香味触边。不起名言种子所有分别。而能于五 <lb ed="X" n="0940b07"/><lb ed="R087" n="0150b16"/>尘上现现别转。故名现量。名言种者是习所成。明 <lb ed="X" n="0940b08"/><lb ed="R087" n="0150b17"/>记不忘念念熏习。成种子義。如孩孺时。眼见于色。 <lb ed="X" n="0940b09"/><lb ed="R087" n="0150b18"/>人言为色。积习于心。耳闻于声。人言为声。积习于 <lb ed="X" n="0940b10"/><lb ed="R087" n="0151a01"/>心。日积月纍。熏成种子。後于声色门中。从种发起 <lb ed="X" n="0940b11"/><lb ed="R087" n="0151a02"/>声色名言。谓之名种。今说離名种等所有分别。而 <lb ed="X" n="0940b12"/><lb ed="R087" n="0151a03"/>又言现现别转者。是于声色门中。无分别義。如镜 <lb ed="X" n="0940b13"/><lb ed="R087" n="0151a04"/>现像。历历分明。是于五尘现现别转。镜无留碍。是 <lb ed="X" n="0940b14"/><lb ed="R087" n="0151a05"/>離名种所有分别。</p><p xml:id="pX53p0940b1408" cb:place="inline">△三释现量门竟。下四释比量 <lb ed="X" n="0940b15"/><lb ed="R087" n="0151a06"/>门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940b16"/><lb ed="R087" n="0151a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940b1601">言比量者。谓藉众相而观于義。相有三种。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b1601" n="0940b1601"/><anchor xml:id="beg0940b1601" n="0940b1601"/>已<anchor xml:id="end0940b1601"/>说。 <lb ed="X" n="0940b17"/><lb ed="R087" n="0151a08"/>由彼为因。于所比義。有正智生。了知有火。或无常等。 <lb ed="X" n="0940b18"/><lb ed="R087" n="0151a09"/>是名比量。于二量中。即智名果。是证相故。如有作用 <lb ed="X" n="0940b19"/><lb ed="R087" n="0151a10"/>而显现故。亦名为量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940b20"/><lb ed="R087" n="0151a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940b2001">言比量者。牒科标擧。谓藉众相而观于義者。释比 <lb ed="X" n="0940b21"/><lb ed="R087" n="0151a12"/>量二字。众相释比。观義释量。相有下。释成众相。言 <lb ed="X" n="0940b22"/><lb ed="R087" n="0151a13"/>三种者。即宗因喩。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b2201" n="0940b2201"/><anchor xml:id="beg0940b2201" n="0940b2201"/>已<anchor xml:id="end0940b2201"/>说者。能立门中<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b2202" n="0940b2202"/><anchor xml:id="beg0940b2202" n="0940b2202"/>已<anchor xml:id="end0940b2202"/>说三 <lb ed="X" n="0940b23"/><lb ed="R087" n="0151a14"/>支。问。此中三相。与因中何异。答。因中三相。唯属于 <lb ed="X" n="0940b24"/><lb ed="R087" n="0151a15"/>因。与宗为因。名能成立。此中三相。总摄三支。与智 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0940c" n="0940c"/> <lb ed="X" n="0940c01"/><lb ed="R087" n="0151a16"/>为因。名为比量。是故不同。由彼下。释比量。谓由无 <lb ed="X" n="0940c02"/><lb ed="R087" n="0151a17"/>过三支为因。比之生智为果。故云于所比義。有正 <lb ed="X" n="0940c03"/><lb ed="R087" n="0151a18"/>智生。正智既生。了知有火。或无常等。是比量義。于 <lb ed="X" n="0940c04"/><lb ed="R087" n="0151b01"/>二量中即智名果者。谓现比量。皆以生智为果。比 <lb ed="X" n="0940c05"/><lb ed="R087" n="0151b02"/>量以三支为因。生有分别正智为果。能证所比義 <lb ed="X" n="0940c06"/><lb ed="R087" n="0151b03"/>故。现量以色等为因。生无分别正智为果。能证色 <lb ed="X" n="0940c07"/><lb ed="R087" n="0151b04"/>等自相。故云是证相故。如有作用而显现故。亦名 <lb ed="X" n="0940c08"/><lb ed="R087" n="0151b05"/>为量者。别明世<g ref="#CB18785">𡛇</g>等量。谓迁流作用显现世量。尘 <lb ed="X" n="0940c09"/><lb ed="R087" n="0151b06"/>点作用。显现数量。质碍作用。显现色量。顽虚作用。 <lb ed="X" n="0940c10"/><lb ed="R087" n="0151b07"/>显现空量。屈曲作用。显现形量。光明作用。显现影 <lb ed="X" n="0940c11"/><lb ed="R087" n="0151b08"/>量。如是等量。皆以作用而显现故。</p><p xml:id="pX53p0940c1114" cb:place="inline">△四释比量门 <lb ed="X" n="0940c12"/><lb ed="R087" n="0151b09"/>竟。下五释似现量门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940c13"/><lb ed="R087" n="0151b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940c1301">有分别智。于義异转。名似现量。谓诸有智。了甁衣等。 <lb ed="X" n="0940c14"/><lb ed="R087" n="0151b11"/>分别而生。由彼于義。不以自相为境界故。名似现量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940c15"/><lb ed="R087" n="0151b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940c1501">智有分别。于诸法中不证自相。随起名言。名为异 <lb ed="X" n="0940c16"/><lb ed="R087" n="0151b13"/>转。由不了知无常等義。又非比量。但于见闻随起 <lb ed="X" n="0940c17"/><lb ed="R087" n="0151b14"/>名言种子所有分别。名似现量。故释云。谓诸有智。 <lb ed="X" n="0940c18"/><lb ed="R087" n="0151b15"/>了甁衣等。分别而生。何以故。由彼于義。不以自相 <lb ed="X" n="0940c19"/><lb ed="R087" n="0151b16"/>为境界故。</p><p xml:id="pX53p0940c1905" cb:place="inline">△五释似现量门竟。下六释似比量门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940c20"/><lb ed="R087" n="0151b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940c2001">若似因智。为先所起诸似義智。名似比量。似因多种。 <lb ed="X" n="0940c21"/><lb ed="R087" n="0151b18"/>如先<anchor xml:id="nkr_note_add_0940c2101" n="0940c2101"/><anchor xml:id="beg0940c2101" n="0940c2101"/>已<anchor xml:id="end0940c2101"/>说。用彼为因。于似所比。诸有智生。不能正解。 <lb ed="X" n="0940c22"/><lb ed="R087" n="0152a01"/>名似比量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0940c23"/><lb ed="R087" n="0152a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940c2301">似因智者。因是比量。谓似比量所生之智。名似因 <lb ed="X" n="0940c24"/><lb ed="R087" n="0152a03"/>智。为先所起诸似義智。名似比量者。即前带过三 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0941a" n="0941a"/> <lb ed="X" n="0941a01"/><lb ed="R087" n="0152a04"/>支。于诸義中。似有所知。不能正了无常等義。但名 <lb ed="X" n="0941a02"/><lb ed="R087" n="0152a05"/>相似比量。似因多种下。释成。谓前<anchor xml:id="nkr_note_add_0941a0201" n="0941a0201"/><anchor xml:id="beg0941a0201" n="0941a0201"/>已<anchor xml:id="end0941a0201"/>说三十三过。 <lb ed="X" n="0941a03"/><lb ed="R087" n="0152a06"/>名为多种。即是多言。用彼多过为因。于所比義。虽 <lb ed="X" n="0941a04"/><lb ed="R087" n="0152a07"/>有智生。不能正解。故说名似。</p><p xml:id="pX53p0941a0412" cb:place="inline">△六释似比量门竟。 <lb ed="X" n="0941a05"/><lb ed="R087" n="0152a08"/>下七释能破门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0941a06"/><lb ed="R087" n="0152a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0941a0601">复次若显示能立过失。说名能破。谓初能立。缺减过 <lb ed="X" n="0941a07"/><lb ed="R087" n="0152a10"/>性。立宗过性。不成因性。不定因性。相违因性。及喩过 <lb ed="X" n="0941a08"/><lb ed="R087" n="0152a11"/>性。显示此言。开晓问者。故名能破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0941a09"/><lb ed="R087" n="0152a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0941a0901">能立门中。若有过失。正能显示。是能破義。谓初下。 <lb ed="X" n="0941a10"/><lb ed="R087" n="0152a13"/>释成显过。初能立者。即是前陈宗依。依彼有法。宗 <lb ed="X" n="0941a11"/><lb ed="R087" n="0152a14"/>可立故。若得圆满成就。谓之有法极成。稍有缺减。 <lb ed="X" n="0941a12"/><lb ed="R087" n="0152a15"/>说之为过。立宗过者。即前九种。因不成者。即前四 <lb ed="X" n="0941a13"/><lb ed="R087" n="0152a16"/>种。因不定者。即前六种。因相违者。即前四种。喩有 <lb ed="X" n="0941a14"/><lb ed="R087" n="0152a17"/>过者。即前十种。若能显示三十三种过言。开晓问 <lb ed="X" n="0941a15"/><lb ed="R087" n="0152a18"/>者。故名能破。</p><p xml:id="pX53p0941a1506" cb:place="inline">△七释能破门竟。下八释似能破门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0941a16"/><lb ed="R087" n="0152b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0941a1601">若不实显能立过言。名似能破。谓于圆满能立。显示 <lb ed="X" n="0941a17"/><lb ed="R087" n="0152b02"/>缺减性言。于无过宗。有过宗言。于成就因。不成因言。 <lb ed="X" n="0941a18"/><lb ed="R087" n="0152b03"/>于决定因。不定因言。于不相违因。相违因言。于无过 <lb ed="X" n="0941a19"/><lb ed="R087" n="0152b04"/>喩。有过喩言。如是言说。名似能破。以不能显他宗过 <lb ed="X" n="0941a20"/><lb ed="R087" n="0152b05"/>失。彼无过故。且止斯事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0941a21"/><lb ed="R087" n="0152b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0941a2101">似能破门。容有二義。若能立门自带有过。敌者不 <lb ed="X" n="0941a22"/><lb ed="R087" n="0152b07"/>能正显其非。是似能破。以不能显他宗过故。若能 <lb ed="X" n="0941a23"/><lb ed="R087" n="0152b08"/>立门本无有过。冈冒于他。亦非真破。以彼无过。且 <lb ed="X" n="0941a24"/><lb ed="R087" n="0152b09"/>止斯事。馀義如文。词不繁赘。</p><p xml:id="pX53p0941a2412" cb:place="inline">△八释似能破门竟。 <pb ed="X" xml:id="X53.0858.0941b" n="0941b"/> <lb ed="X" n="0941b01"/><lb ed="R087" n="0152b10"/>通上二通释竟。下三结显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0941b02"/><lb ed="R087" n="0152b11"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX53p0941b0201"><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0941b0201" n="0941b0201"/><anchor xml:id="beg0941b0201" n="0941b0201"/>已<anchor xml:id="end0941b0201"/>宣少句義</l><l>为始立方隅</l><l>其间理非理</l> <lb ed="X" n="0941b03"/><lb ed="R087" n="0152b12"/><l>妙辩在馀处</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0941b04"/><lb ed="R087" n="0152b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0941b0401">谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b0401" n="0941b0401"/><anchor xml:id="beg0941b0401" n="0941b0401"/>已<anchor xml:id="end0941b0401"/>宣演微少句義。为始立一隅扩充之。则六合 <lb ed="X" n="0941b05"/><lb ed="R087" n="0152b14"/>皆然。苟得其旨。于声色门。不唯了知常无常義。亦 <lb ed="X" n="0941b06"/><lb ed="R087" n="0152b15"/>有亲证实相者在。其间理者。即前无过三支。言非 <lb ed="X" n="0941b07"/><lb ed="R087" n="0152b16"/>理者。即前三十三过。馀处妙辩。皆是此中理非理 <lb ed="X" n="0941b08"/><lb ed="R087" n="0152b17"/>義。故以少句立方隅也。</p><p xml:id="pX53p0941b0810" cb:place="inline">△三结显竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0941b09"/> <lb ed="X" n="0941b10"/><lb ed="R087" n="0152b18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0941001" n="0941001"/>因明入正理论直疏<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0933a0301" to="#end0933a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0934c1101" to="#end0934c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0934c1501" to="#end0934c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0934c1502" to="#end0934c1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0936a0701" to="#end0936a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0936a0801" to="#end0936a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0939a0501" to="#end0939a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0939a0901" to="#end0939a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0939b2001" to="#end0939b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0940a1401" to="#end0940a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0940b1601" to="#end0940b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940b2201" to="#end0940b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940b2202" to="#end0940b2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940c2101" to="#end0940c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941a0201" to="#end0941a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941b0201" to="#end0941b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941b0401" to="#end0941b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0941001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941001">原本有後序一章既揭录慈恩疏末故今省之</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0933a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0934c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0934c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0934c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0934c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0934c1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0934c1502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0936a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0936a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0936a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0936a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0939a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0939a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0939a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0939a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0939b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0939b2001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0940a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0940a1401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0940b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0940b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0940b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940b2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0940b2202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0940c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0941a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0941b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0941b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>